Επικοινωνία = Συναίσθημα

Η επικοινωνία δεν είναι μια τέχνη για την οποία δικαίωμα χρήσης έχουν μόνο οι επιχειρήσεις σε μια προσπάθεια να επηρεάσουν τη κοινή γνώμη ή το κοινό-στόχος τους. Η επικοινωνία είναι μια τέχνη της οποία το δικαίωμα χρήσης έχουμε όλοι, προσπαθώντας να μεταφέρουμε ένα μήνυμα προς ένα συγκεκριμένο αποδέκτη ή ένα σύνολο. Η καθημερινότητα του κάθε ενός από εμάς βασίζεται στην επικοινωνία ούτως ώστε να έχει εξέλιξη. Άλλοι κάνουν την επικοινωνία επάγγελμά και κάποιοι άλλοι απλά περιορίζονται στις βασικές αρχές της, αφήνοντας την εξειδίκευση σε αυτούς που την επιζητούν.

Κατά καιρούς μέσω αυτής της στήλης έχω κάνει εκτενή αναφορά σε συγκεκριμένες τεχνικές της επικοινωνίας και ιδιαίτερα σε αυτές που αποτελούν πηγή έμπνευσης για τον κάθε επαγγελματία των δημοσίων σχέσεων. Το σημαντικό σε αυτές τις αναφορές είναι ο τελικός αποδέκτης, που σε κάθε περίπτωση ξεχωριστά, είναι το κοινό-στόχος που αναγνωρίζεται και επιδιώκει η κάθε επικοινωνιακή καμπάνια να επηρεάσει. Ακόμη και μέσω της στήλης αυτής τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στόχος μου είναι ο επηρεασμός και η διαμόρφωση μιας πιο ξεκάθαρης αντίληψης για τον άλλοτε παρεξηγημένο κλάδο των δημόσιων σχέσεων, ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει επιτέλους αποκτήσει τη δυναμική που του αναλογεί, καθορίζοντας ένα σημαντικό μέρος της επικοινωνίας που ακολουθείτε.

Η επικοινωνία βασίζεται κατά κύριο λόγο στο συναίσθημα. Πίσω από κάθε λέξη ή εικόνα κρύβονται συναισθήματα τα οποία μεταφέρονται στο υποσυνείδητο του κάθε κοινού-στοχος διαμορφώνοντας έτσι μια άποψη και μια πορεία. Πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε πως ο ανθρώπινος νους μπορεί να βασίζεται σε διάφορα στοιχεία όπως για παράδειγμα τη λογική, ωστόσο το συναίσθημα είναι αυτό που καθορίζει την τελική απόφαση. Μπορεί κάποιοι να διαφωνείται… τη στιγμή όμως που το κάνετε αναλογιστείτε τα στοιχεία που σας επηρέασαν έτσι ώστε να φτάσετε σε αυτό το συμπέρασμα… κάπου εκεί θα αναγνωρίσετε και το συναίσθημα.

Σε κάθε σας κίνηση που επιδιώκει την επικοινωνία θα πρέπει να αναλογίζεστε παράλληλα το συναισθηματικό αντίκτυπο και κάπως έτσι θα μπορείτε να καθορίζετε τη στρατηγική που θα πρέπει ακολουθήσετε. Η διαμόρφωση και «εκμετάλλευση» του συναισθήματος μπορούν να αποτελέσουν τη συνταγή της επιτυχίας στην επικοινωνία, ωστόσο, ο σεβασμός και το μέτρο είναι επίσης αναγκαία.

Αφήστε τη λογική και τα δεδομένα να σας οδηγήσουν μέχρι ένα σημείο… δώστε όμως χώρο στο συναίσθημα για να διαμορφώσει την πορεία. Καλή επιτυχία.

Η επικοινωνία δεν είναι «μπακάλικο»

Η επικοινωνία μια εταιρείας, ενός brand, μιας υπηρεσίας, ενός προϊόντος και όχι μόνο, για να πετύχει χρειάζεται σωστή στρατηγική και εξειδίκευση. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στις ανεπτυγμένες αγορές, οι επικοινωνιολόγοι κατέχουν σημαντικές και καίριες θέσεις σε μεγάλους οργανισμούς ακόμη και κράτη! Αυτό το αναφέρω, αν και για αρκετούς πιστεύω πως είναι αυτονόητο, καθώς δεν παύει να με εκπλήσσει καμιά φορά η αμάθεια και ημιμάθεια που χαρακτηρίζει διάφορους επιχειρηματίες όταν η συζήτηση πηγαίνει προς τον τομέα της επικοινωνίας.

Μου είναι πολύ δύσκολο και βαρετό κάποιες φορές, στα τέλη του 2011 να προσπαθώ ακόμη να μεταφέρω σε επιχειρηματίες το μήνυμα πως η εξέλιξη μιας επιχείρησης και η διαφοροποίησή της από τον συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό απαιτεί τον καθορισμό μιας επικοινωνιακής στρατηγικής και υλοποίηση της, με γνώμονα πάντοτε την στοχευμένη προσέγγιση και πορεία.

Στην Κύπρο (χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως αφορά όλες τις επιχειρήσεις), δυστυχώς η επικοινωνιακή προσέγγιση μιας εταιρείας θεωρείτε «είδος πολυτελείας». Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, η επικοινωνία μπαίνει σε δεύτερη, τρίτη, τέταρτη μοίρα, και αυτό αν και θα έλεγε κανείς πως είναι το λογικό, στην πραγματικότητα μάθε άλλο από σωστό είναι. Η κρίση για να ξεπεραστεί δεν χρειάζεται άμυνα και έλλειψη αυτοπεποίθησης. Χρειάζεται δυναμική, εξωστρέφεια και στοχευμένη επικοινωνιακή στρατηγική.

Από την άλλη, οι ειδικοί του κλάδου της επικοινωνίας, είτε αυτοί είναι στον τομέα των δημοσίων σχέσεων, της διαφήμισης ή του μάρκετινγκ πρέπει να γνωρίζουν πώς να τροποποιούν την στρατηγική που καθορίζουν με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες της αγοράς. Η επικοινωνιακή προσέγγιση δεν απέχει καθόλου από ένα ζωντανό οργανισμό, όπου τα δεδομένα διαμορφώνονται καθημερινά, οι ανάγκες αλλάζουν και φυσικά τα θέλω. Και σε αυτό το σημείο επαναλαμβάνω τις λέξεις ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ. Η διαμόρφωση ενός επικοινωνιακού πλάνου οφείλει να προέρχεται μέσα από ενδελεχή έρευνα αγοράς και διαμόρφωση σφαιρικής εικόνας για τις ανάγκες των καταναλωτών ή γενικότερα του κοινού-στόχο στο οποίο επιθυμούμε να απευθυνθούμε. Με αυτό τον τρόπο, η επικοινωνία γίνεται πιο στοχευμένη και δεν επιδιώκει απλά την υλοποίηση μιας γενικής «επικοινωνιακής εκστρατείας», ανεξαρτήτου του θετικού αντίκτυπου που αυτή θα έχει στο προϊόν, brand, την επιχείρηση κλπ.

Η επικοινωνία δεν είναι «μπακάλικο», επομένως η υπηρεσία αυτή θα πρέπει να μετριέται με βάση τα οφέλη που μπορεί να έχει μια στοχευμένη εκστρατεία σε μια επιχείρηση παρά για το εάν είναι ακριβή ή φθηνή λες και μιλάμε για ντομάτες και αγγούρια…

Η δύναμη του SWOT analysis

Ανάλογα με τους στόχους μιας επιχείρησης, οι επαγγελματίες του κλάδου των δημοσίων σχέσεων διαμορφώνουν και την επικοινωνιακή στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Ένα απλό αλλά ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να καταλήξουμε με απλά βήματα σε μια στρατηγική προσέγγιση, είναι το SWOT analysis (Strengths – δυνάμεις, Weaknesses – αδυναμίες, Opportunities – ευκαιρίες, Threats – κίνδυνοι

Κατά την ανάλυση SWOT μελετώνται τα δυνατά (Strengths) και αδύνατα (Weaknesses) σημεία μίας επιχείρησης/οργανισμού, καθώς και οι ευκαιρίες (Opportunities) και οι απειλές (Threats) που υπάρχουν.

Τα δυνατά και αδύνατα σημεία αφορούν επί το πλείστον το εσωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης καθώς προκύπτουν από τους εσωτερικούς πόρους που αυτή κατέχει (π.χ. ικανότητες προσωπικού και στελεχών, ιδιότητες και χαρακτηριστικά της επιχείρησης, τεχνογνωσία, χρηματοοικονομική υγεία και ικανότητα να ανταποκριθεί σε νέες επενδύσεις, κλπ.).

Αντιθέτως οι ευκαιρίες και οι απειλές αντανακλούν μεταβλητές του εξωτερικού κυρίως περιβάλλοντος της επιχείρησης τις οποίες η επιχείρηση θα πρέπει να εντοπίσει, να προσαρμοστεί σε αυτές ή ακόμα και να τις προσαρμόσει όπου κάτι τέτοιο είναι εφικτό (π.χ. είσοδος νέων ανταγωνιστών, ρυθμίσεις στο νομικό περιβάλλον, δημιουργία ή/και εμφάνιση νέων αγορών, κλπ.).

• Strengths – Δυνατά σημεία: Ποια είναι τα δυνατά σημεία ή τα σημεία υπέρ; Τα προτερήματα; Τι αναγνωρίζει η αγορά ως τέτοια; Τι χρειάζεται για να συντηρηθούν αυτά; Tι ξεχωριστό προσφέρουν στην αγορά (added value);

• Weaknesses – Αδύνατα σημεία: Tι χρειάζεται βελτίωση π.χ. εξυπηρέτηση πελατών; Τι πρέπει να αποφύγετε; Τι θεωρεί η κοινή γνώμη;

• Opportunities – Ευκαιρίες: Ποιές είναι οι νέες ευκαιρίες; Ποιες είναι οι τάσεις της αγοράς; Πρόοδος στην τεχνολογία και έρευνα; Αλλαγές στη νομοθεσία και στην χάραξη πολιτικής; Κοινωνικές εξελίξεις, αλλαγές στον τρόπο ζωής;

• Threats – Κίνδυνοι: Ανάλυση του ανταγωνισμού; Ποιότητα προϊόντων/ υπηρεσιών; Πρόοδος τεχνολογίας που απαιτεί γρήγορη προσαρμογή; Οικονομική κατάσταση;

Η SWOT analysis σας βοηθά να καταλάβετε τη θέση σας στην αγορά και βάσει αυτής, να χαράξετε μαζί με τους επαγγελματίες του κλάδου των δημοσίων σχέσεων την στρατηγική σας επιλογή που μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά, βήμα-βήμα, ώστε να είναι ευέλικτη και προσαρμόσιμη στις εκάστοτε συγκυρίες και εφόσον αυτό χρειαστεί. Έτσι, θα έχετε προνοήσει τα βασικά βήματα και θα μπορείτε να αντιμετωπίσετε ακόμα και το ενδεχόμενο μιας επικοινωνιακής κρίσης με περισσότερη ψυχραιμία και μεθοδικότητα.