Η επικοινωνία δεν είναι «μπακάλικο»

Η επικοινωνία μια εταιρείας, ενός brand, μιας υπηρεσίας, ενός προϊόντος και όχι μόνο, για να πετύχει χρειάζεται σωστή στρατηγική και εξειδίκευση. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στις ανεπτυγμένες αγορές, οι επικοινωνιολόγοι κατέχουν σημαντικές και καίριες θέσεις σε μεγάλους οργανισμούς ακόμη και κράτη! Αυτό το αναφέρω, αν και για αρκετούς πιστεύω πως είναι αυτονόητο, καθώς δεν παύει να με εκπλήσσει καμιά φορά η αμάθεια και ημιμάθεια που χαρακτηρίζει διάφορους επιχειρηματίες όταν η συζήτηση πηγαίνει προς τον τομέα της επικοινωνίας.

Μου είναι πολύ δύσκολο και βαρετό κάποιες φορές, στα τέλη του 2011 να προσπαθώ ακόμη να μεταφέρω σε επιχειρηματίες το μήνυμα πως η εξέλιξη μιας επιχείρησης και η διαφοροποίησή της από τον συνεχώς αυξανόμενο ανταγωνισμό απαιτεί τον καθορισμό μιας επικοινωνιακής στρατηγικής και υλοποίηση της, με γνώμονα πάντοτε την στοχευμένη προσέγγιση και πορεία.

Στην Κύπρο (χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως αφορά όλες τις επιχειρήσεις), δυστυχώς η επικοινωνιακή προσέγγιση μιας εταιρείας θεωρείτε «είδος πολυτελείας». Σε μια περίοδο οικονομικής κρίσης, η επικοινωνία μπαίνει σε δεύτερη, τρίτη, τέταρτη μοίρα, και αυτό αν και θα έλεγε κανείς πως είναι το λογικό, στην πραγματικότητα μάθε άλλο από σωστό είναι. Η κρίση για να ξεπεραστεί δεν χρειάζεται άμυνα και έλλειψη αυτοπεποίθησης. Χρειάζεται δυναμική, εξωστρέφεια και στοχευμένη επικοινωνιακή στρατηγική.

Από την άλλη, οι ειδικοί του κλάδου της επικοινωνίας, είτε αυτοί είναι στον τομέα των δημοσίων σχέσεων, της διαφήμισης ή του μάρκετινγκ πρέπει να γνωρίζουν πώς να τροποποιούν την στρατηγική που καθορίζουν με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες της αγοράς. Η επικοινωνιακή προσέγγιση δεν απέχει καθόλου από ένα ζωντανό οργανισμό, όπου τα δεδομένα διαμορφώνονται καθημερινά, οι ανάγκες αλλάζουν και φυσικά τα θέλω. Και σε αυτό το σημείο επαναλαμβάνω τις λέξεις ΣΤΟΧΕΥΜΕΝΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ. Η διαμόρφωση ενός επικοινωνιακού πλάνου οφείλει να προέρχεται μέσα από ενδελεχή έρευνα αγοράς και διαμόρφωση σφαιρικής εικόνας για τις ανάγκες των καταναλωτών ή γενικότερα του κοινού-στόχο στο οποίο επιθυμούμε να απευθυνθούμε. Με αυτό τον τρόπο, η επικοινωνία γίνεται πιο στοχευμένη και δεν επιδιώκει απλά την υλοποίηση μιας γενικής «επικοινωνιακής εκστρατείας», ανεξαρτήτου του θετικού αντίκτυπου που αυτή θα έχει στο προϊόν, brand, την επιχείρηση κλπ.

Η επικοινωνία δεν είναι «μπακάλικο», επομένως η υπηρεσία αυτή θα πρέπει να μετριέται με βάση τα οφέλη που μπορεί να έχει μια στοχευμένη εκστρατεία σε μια επιχείρηση παρά για το εάν είναι ακριβή ή φθηνή λες και μιλάμε για ντομάτες και αγγούρια…

Η δύναμη του SWOT analysis

Ανάλογα με τους στόχους μιας επιχείρησης, οι επαγγελματίες του κλάδου των δημοσίων σχέσεων διαμορφώνουν και την επικοινωνιακή στρατηγική που θα πρέπει να ακολουθήσουν. Ένα απλό αλλά ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να καταλήξουμε με απλά βήματα σε μια στρατηγική προσέγγιση, είναι το SWOT analysis (Strengths – δυνάμεις, Weaknesses – αδυναμίες, Opportunities – ευκαιρίες, Threats – κίνδυνοι

Κατά την ανάλυση SWOT μελετώνται τα δυνατά (Strengths) και αδύνατα (Weaknesses) σημεία μίας επιχείρησης/οργανισμού, καθώς και οι ευκαιρίες (Opportunities) και οι απειλές (Threats) που υπάρχουν.

Τα δυνατά και αδύνατα σημεία αφορούν επί το πλείστον το εσωτερικό περιβάλλον της επιχείρησης καθώς προκύπτουν από τους εσωτερικούς πόρους που αυτή κατέχει (π.χ. ικανότητες προσωπικού και στελεχών, ιδιότητες και χαρακτηριστικά της επιχείρησης, τεχνογνωσία, χρηματοοικονομική υγεία και ικανότητα να ανταποκριθεί σε νέες επενδύσεις, κλπ.).

Αντιθέτως οι ευκαιρίες και οι απειλές αντανακλούν μεταβλητές του εξωτερικού κυρίως περιβάλλοντος της επιχείρησης τις οποίες η επιχείρηση θα πρέπει να εντοπίσει, να προσαρμοστεί σε αυτές ή ακόμα και να τις προσαρμόσει όπου κάτι τέτοιο είναι εφικτό (π.χ. είσοδος νέων ανταγωνιστών, ρυθμίσεις στο νομικό περιβάλλον, δημιουργία ή/και εμφάνιση νέων αγορών, κλπ.).

• Strengths – Δυνατά σημεία: Ποια είναι τα δυνατά σημεία ή τα σημεία υπέρ; Τα προτερήματα; Τι αναγνωρίζει η αγορά ως τέτοια; Τι χρειάζεται για να συντηρηθούν αυτά; Tι ξεχωριστό προσφέρουν στην αγορά (added value);

• Weaknesses – Αδύνατα σημεία: Tι χρειάζεται βελτίωση π.χ. εξυπηρέτηση πελατών; Τι πρέπει να αποφύγετε; Τι θεωρεί η κοινή γνώμη;

• Opportunities – Ευκαιρίες: Ποιές είναι οι νέες ευκαιρίες; Ποιες είναι οι τάσεις της αγοράς; Πρόοδος στην τεχνολογία και έρευνα; Αλλαγές στη νομοθεσία και στην χάραξη πολιτικής; Κοινωνικές εξελίξεις, αλλαγές στον τρόπο ζωής;

• Threats – Κίνδυνοι: Ανάλυση του ανταγωνισμού; Ποιότητα προϊόντων/ υπηρεσιών; Πρόοδος τεχνολογίας που απαιτεί γρήγορη προσαρμογή; Οικονομική κατάσταση;

Η SWOT analysis σας βοηθά να καταλάβετε τη θέση σας στην αγορά και βάσει αυτής, να χαράξετε μαζί με τους επαγγελματίες του κλάδου των δημοσίων σχέσεων την στρατηγική σας επιλογή που μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά, βήμα-βήμα, ώστε να είναι ευέλικτη και προσαρμόσιμη στις εκάστοτε συγκυρίες και εφόσον αυτό χρειαστεί. Έτσι, θα έχετε προνοήσει τα βασικά βήματα και θα μπορείτε να αντιμετωπίσετε ακόμα και το ενδεχόμενο μιας επικοινωνιακής κρίσης με περισσότερη ψυχραιμία και μεθοδικότητα.

Social Media: Πρωταγωνιστές… εμείς

Σχεδόν το 50% των Κυπρίων χρηστών έχουν δημιουργήσει προφίλ σε κάποια υπηρεσία κοινωνικής δικτύωσης (social networking), ενώ ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 45%. Το ποσοστό αυτό αποτελεί μια περίτρανη απόδειξη ότι η διείσδυση του internet στη ζωή του καθενός είναι πλέον αδιαμφισβήτητο γεγονός. Πέραν της χρήσης των Social Media από τους καθημερινούς χρήστες, δίνεται πλέον η δυνατότητα σε εταιρείες να κάνουν διάλογο με τον πελάτη τους. Μπορούν να λανσάρουν προϊόντα με έναν πιο ανθρώπινο και διαδραστικό τρόπο, να τραβήξουν πιο εύκολα την προσοχή του κοινού τους, να κτίσουν εμπιστοσύνη και να ακούσουν τη δική του άποψη.

Διανύοντας ακόμη μια προεκλογική περίοδο, η έμφαση που έχει δοθεί από τους υποψήφιους βουλευτές στα Social Media είναι δεδομένη, καθώς όλοι μας έχουμε δεχθεί καταιγισμό friend request από άτομα που δεν γνωρίζουμε (ούτε το επιδιώξαμε) ή event invitations για συγκεντρώσεις προεκλογικού χαρακτήρα. Αν και σε κάποιες περιπτώσεις η χρήση των Social Media αναδείχθηκε σε μια «γελοία υπερπροσπάθεια» με πρωταγωνιστές υπέρ-ήρωες και άστοχα σλόγκαν, σε γενικές γραμμές είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό να βλέπει κανείς μια συνεχή ανάπτυξη, χρήση και αποδοχή των πλεονεκτημάτων των Social Media, σε όλους τους τομείς. Είμαι σίγουρος πως η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης θα επεκτείνεται διαρκώς… και πολύ καλά θα κάνει!

Σας παραθέτω πιο κάτω ένα άρθρο του Πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου David Cameron και σας αφήνω να καταλάβετε γιατί είναι απαραίτητο πλέον οι υποψήφιοι, και ειδικότερα οι νέοι, να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) για την προώθηση των απόψεων τους.

Αναφέρει λοιπόν ο Cameron: «Οι παλιές απαντήσεις, τις οποίες παραδοσιακά έδιναν οι πολιτικοί και άκουγαν οι πολίτες, δεν λειτουργούν στη σύγχρονη εποχή. Αν δεν καταλάβουν τα πολιτικά κόμματα τις δυνάμεις, που προκαλούν αυτήν την ατμόσφαιρα, ταχύτατα θα μετεξελιχθούν σε παρωχημένους θεσμούς. Ποιες είναι λοιπόν αυτές οι δυνάμεις; Κατ’ αρχάς το Ίντερνετ. Έχει μεταμορφώσει τις ζωές μας και τώρα μεταβάλλει την πολιτική μας κουλτούρα. Έχει οδηγήσει στη γέννηση μιας νέας εποχής πολιτικής επικοινωνίας.»

Και συνεχίζει:

«Η δεύτερη δύναμη που αλλάζει τον κόσμο μας συνδέεται με την πρώτη: Αντίθετα με την ευρέως διαδεδομένη άποψη, οι νέοι πολίτες ασχολούνται και συμμετέχουν όλο συχνότερα και ενεργότερα με την πολιτική. Μόνο που δεν είναι πια η παραδοσιακή μορφή πολιτικής δραστηριοποίησης, κατά την οποία έπρεπε να ενταχθείς σε ένα πολιτικό κόμμα και να περνάς τον χρόνο σου από πόρτα σε πόρτα. Τα online κοινωνικά δίκτυα φέρνουν κοντά εκατομμύρια πολίτες στο όνομα κοινών συμφερόντων, όπως η καταπολέμηση της φτώχειας και η αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Δεν είναι το έργο μιας γενιάς, ενοχλημένης από την πολιτική, αλλά μιας γενιάς, αποξενωμένης από την παραδοσιακή πολιτική.»